ГОСУДАРСТВЕННОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ ОБРАЗОВАНИЯ
"МОГИЛЁВСКАЯ ГОРОДСКАЯ ГИМНАЗИЯ №1"

Главная Администрация Одно окно Наша символика Наши новости Контакты Поиск по сайту

Родителям

Субботняя школа "Развитие"

Шестой школьный день

Папулярызацыя беларускай мовы

Учительская

Выпускнику

Инновационная деятельность

Попечительский совет

Общественные

организации

Библиотечный центр

Гимназическая печать

Расписания

Поздравляем

Фотоальбомы

Психологическая служба

Ура! Каникулы!

Школа безопасности

За страницами учебников

Школьный музей "Боевой путь 50-й армии в годы ВОВ"

  Распечатать

Папулярызацыя беларускай мoвы
 

Класы з беларускай мовай навучання у 2018/2019 навучальным годзе

 Набор дзяцей дашкольнага ўзросту ў групы з беларускай мовай навучання і выхавання

 

План папулярызацыi роднай мовы
на 2018/2019 навучальны год

 

12.12.2018 г.

Жахлівая праўда пра мінулае ў імя будучыні

М. Савіцкі і В. Быкаў

  

Выжыў, каб паказаць тое,

аб чым нельга забыцца

М. Савіцкі

Вайна пакінула крывавы след у гісторыі нашага народа, у кожнай сям’і, у чалавечых лёсах. Бяда не абышла і тых, хто вярнуўся дадому з крывавых палёў вайны. Яна пакінула меткі на кожным пакаленні. Але не гасне памяць пра яе жудасныя і гераічныя падзеі, не сціхае боль, не затуманьваецца слава подзвігу нашага народа.

Вучні адзінаццатых класаў на ўроках беларускай мовы і літаратуры прачыталі творы  Васіля Быкава “Сотнікаў” і “Знак бяды ”, а заключным акордам працы па тэме стала знаёмства з віртуальнай галерэяй   народнага мастака Беларусі і СССР, першага кавалера ордэна Францішка Скарыны   Міхаіла Андрэевіча Савіцкага.

Вучні паглядзелі прэзентацыю, прысвечаную жыццёваму шляху мастака, і пазнаёміліся з біяграфіяй М. Савіцкага, даведаліся , што ён удзельнічаў у баях за Севастопаль, гінуў у Дзюсельдорфе,  Бухенвальдзе і Дахау, чатыры разы ўцякаў на волю і цудам застаўся жывы, што мастак сябраваў  з Васілём Быкавым і часта два франтавікі ўспаміналі страшныя падзеі Вялікай Айчыннай вайны.

Вучаніца 11” Б” класа Дзярылава Дар’я  расказала  пра творчасць М.Савіцкага і пазнаёміла вучняў  са значнымі палотнамі мастака: “Партызанская Мадонна”, “Адбор”,  “Мадонна Біркенау”, “Коні, якія спяваюць”, “Канада”,  “SOS”, “Летні тэатр”, “Пакаранне смерцю”.  Асаблівую цікавасць у вучняў выклікаў аўтапартрэт мастака “Вязень 32815”–  менавіта такі нумар быў замацаваны за вязнем Бухенвальда Міхаілам Савіцкім.

Падчас сустрэчы вучні ўбачылі, што і В. Быкаў , і М. Савіцкі  ў сваіх творах  паказалі жахлівую праўду пра мінулае ў імя будучыні, што  памяць аб героях Вялікай Айчыннай  вайны не згасне ніколі!

 

07.12.2018 г.

З амонімамі цікавей глядзець на свет

Хто з нас не чуў наступныя выразы: пахадзіць па свеце, ні за што на свеце, выйсці ў свет, пакарыцель свету, жывёльны свет, вышэйшы свет! Насамрэч цікавыя метамарфозы толькі з адным словам. Але ж гэта яшчэ не ўсё, бо аказалася, што слова “свет” не толькі мнагазначнае, але яшчэ і мае свой амонiм.

Вучні шостых класаў у час рызыкі-версіі “Амонімы”, якая адбылася 29 лістапада, шукалі амонімы не толькі да гэтага слова (дарэчы, чулі, мабыць, чуць свет). Вось ён – амонім да слова свет! А колькі было зроблена адкрыццяў дзякуючы такой лексічнай з’яве, як аманімія!

Шукайце свае амонімы, і вы будзеце глядзець на свет весялей. 

 

06.12.2018 г.

Віншуем Мадзіну Драбудзько і Валерыю Радкевіч!

23 лістапада 2018 г. Магілёўскім дзяржаўным абласным інстытутам развіцця адукацыі сумесна з Магілёўскім дзяржаўным універсітэтам імя А.А.Куляшова было арганізавана правядзенне канферэнцыі ўдзельнікаў абласнога конкурсу работ даследчага характару вучняў па вучэбных прадметах.

Вучаніцы 11-х класаў нашай гімназіі Мадзіна Драбудзько і Валерыя Радкевіч сталі пераможцамі (дыплом І ступені) абласнога конкурсу па вучэбным прадмеце “Беларуская мова” з работай “Назвы прыпынкаў грамадскага транспарту як частка ўрбанімічнай сістэмы г. Магілёва”.

Наперадзе ў дзяўчат – падрыхтоўка да ўдзелу ў рэспубліканскім конкурсе работ даследчага характару вучняў па вучэбным прадмеце “Беларуская мова”, правядзенне якога плануецца 23-24 лютага 2019 г. Шчыра віншуем дзяўчат з перамогай на абласным этапе конкурсу і жадаем не менш паспяхова выступіць на рэспубліканскім!

 

24.11.2018 г.

Залацінкі роднай мовы

Гэта можа падацца неверагодным, але некаторыя беларускія пісьменнікі – Ніл Гілевіч, Васіль Вітка, Еўдакія Лось, іншыя майстры слова – стварылі цэлыя кніжкі загадак. І гэта пры тым, што загадкі як адзін з фальклорных жанраў узніклі  ў глыбокай старажытнасці.

Зараз адгадванне загадак – усяго толькі  забава. А даўней вопытныя і паважаныя людзі спецыяльна вучылі  моладзь разгадваць загадкі, каб развіць разумовыя здольнасці, кемлівасць, назіральнасць, трэніраваць памяць, прывучаць да развагі, аналізу. Ці не гэтыя самыя здольнасці спатрэбіліся,  каб самастойна скласці загадку? Канечне!...  Пяцікласнікі, аўтары ўласных загадак, пераканаліся ў гэтым на ўласным вопыце.

Сапраўднымі залацінкамі роднай мовы з’яўляюцца прыказкі. Зразумець іх сэнс, вызначыць жыццёвую сітуацыю, да якой прыдалася б прыказка, а пры нагодзе і самому ўжыць прыказку ва ўласным маўленні… Хіба не задачка? Пачалі рашаць задачку з сачынення-мініяцюры па абранай прыказцы.  Атрымалася!

Блізкія да загадак і прыказак народныя прыкметы і павер’і. Блізкія сваёй афарыстычнасцю і трапнасцю. Яны добра запаміналіся, беражліва перадаваліся з пакалення ў пакаленне, трывала захоўваліся ў памяці. Як, дарэчы, і загадкі, і прыказкі. Удзельнікі конкурсу знаўцаў загадак, прыказак, прыкмет і павер’яў з лёгкасцю даказалі гэта. Многія , як кажуць, на адным дыханні прамаўлялі дзясятак і больш гэтых перлін вуснай народнай творчасці.  

Самыя любімыя занатаваны ў кніжкі, зробленыя сваімі рукамі. Тут жа ўласныя загадкі, сачыненні-мініяцюры па абранай прыказцы, самастойна складзеныя казкі, малюнкі да іх, вершы, прысвечаныя роднаму краю…

 

19.11.2018 г.

Вайна пакінула крывавы след у гісторыі нашага народа, у кожнай сям'і, у чалавечых лёсах. Пакінула меткі на кожным пакаленні. Не гасне памяць пра яе жудасныя і гераічныя падзеі, не сціхае боль, не затуманьваецца слава подзвігу нашага народа. З пакалення ў пакаленне перадаецца эстафета гэтай памяці.

Вучні 7-х класаў прымалі ўдзел у конкурсе сачыненняў «Незагойныя раны вайны» (па творах В. Быкава «Незагойная рана», А. Вярцінскага «Рэквіем па кожным чацвёртым»).

Усе работы заслугоўваюць увагі, бо ў кожнай думкі і роздумы школьнікаў пра вайну і яе наступствы, пачуцці глыбокай пашаны да мужных абаронцаў Айчыны, якія прагналі захопнікаў і прынеслі мір на нашу шматпакутную зямлю.

 

11.11.2018 г.

ЗДАРОВАЯ ПРЫГАЖОСЦЬ ВОСЕНІ

 

Залатая, асенняя раніца!

Хараством ты на свеце адна.

Сонца ў пушчы глыбокай купаецца

і ніяк не дастане да дна...

Уладзімір Дубоўка

Восень – гэта самая прыгожая пара года, пра якую нездарма кажуць: залатая восень. Чаму, здагадацца лёгка: лісце на дрэвах з афарбоўваецца ў самыя розныя адценні залатога і залацістага. Жоўтая вохра, чырвоная медзь, зялёная латунь, карычневая бронза, жоўтае золата – гэтыя колеры перш за ўсё нагадваюць пра восень.

На жаль, пара восеньскай прыгажосці хутка мінае, і яна застаецца толькі ў нашых успамінах. Таму вучні 6 “Г” класа атрымалі творчае заданне сфатаграфаваць залатую восень і падабраць адпаведны фотаздымку верш. Вельмі прыемна, што многія вучні (напрыклад, Крысціна Марценюк) падрыхтавалі адразу некалькі фотазамалёвак!

А яшчэ ўвосень, каб не захварэць, варта актыўна займацца спортам. І таму некаторыя дзеці зрабілі фотазамалёўкі на тэму спорту, суправадзіўшы іх адпаведнымі афарызмамі. Пры гэтым на фотаздымках былі прадстаўлены самыя розныя віды спорта – ад вялікага тэнісу да трыятлона, якім вельмі паспяхова займаецца Ірына Біндасава!

Думаецца, што гэтыя работы надоўга застануцца ў памяці дзяцей, якія яшчэ доўга будуць згадваць прыгажосць сёлетняй восені! А ці ёсць ў вас прыгожы восеньскі фотаздымак-2018?

 

23.10.2018 г.

Яе вялікасць Лексіка

 

Скажы так, каб я цябе ўбачыў. Гэты афарызм выдатна характарызуе тое, як праз эрудыцыю, дасведчанасць, уменне прыгожа гаварыць можна спазнаць чалавека.

Вучнямі шостых класаў на працягу года будуць засвойвацца пласты беларускай лексікі, якія дапамогуць ім не толькі паглыбляць веды пра антонімы і сінонімы, пра амонімы, амафоны, амографы і амаформы, але і пра фразеалагізмы, прытчы, устарэлыя  і запазычаныя словы .

Падчас першай сустрэчы ў форме гульні эрудыт-лато вучні падбіралі антонімы, запісвалі вершаваныя радкі з выкарыстаннем антонімаў і  вызначалі іх на слых. Пашукайце і вы ў наступных радках верша Аркадзя Куляшова  антонімы:

Праца хіба гаспадарыць

Ужо на планеце?

Хіба няшчасце

Змянілася шчасцем на свеце?

Хіба галодны ўжо сыты,

А босы абуты?

Не, не паўсюдна пазбыты

Няшчасці, пакуты.

   

 

20.10.2018 г.

Падарожжа па Краіне беларускай мовы і літаратуры

З восьмага па трынаццатага кастрычніка ў гімназіі прайшоў тыдзень беларускай мовы і літаратуры, да якога  былі аформлены два змястоўныя інфармацыйныя стэнды “Сёння ў нашай хаце свята” і “Залацінкі роднай  мовы”,  выпушчана радыёгазета, у якой вучні пазнаёміліся  з анонсам мерапрыемстваў.

Вучні пятых класаў сталі ўдзельнікамі прэзентацыі праектаў “Казка – у жыцці падказка”. Гэта мерапрыемства – вынік працы па раздзеле падручніка “За смугою стагоддзяў”, у якім вывучаліся беларускія народныя казкі. Пяцікласнікам трэба было зрабіць ілюстрацыю да аднаго з эпізодаў  любімай казкі , папярэдне падрыхтаваўшыся да пераказу гэтага эпізода, а таксама падумаць над тым, якія добрыя падказкі дала гэта казка. Праца над праектам дала магчымасць аўтарам не толькі паказаць свае веды па вывучаемаму матэрыялу, але і засведчыць творчы падыход да стварэння прэзентацыі. Вучням такі від работы спадабаўся: малюнкі атрымаліся яркімі, а каментарыі да іх цікавымі і змястоўнымі.

Вучні восьмых класаў пагарталі старонкі вуснага часопіса “Кола народных святаў”, пазнаёміліся з  багацейшымі  ведамі і шматвекавым  вопытам нашых продкаў, які знайшоў сваё адлюстраванне  ў абрадах і звычаях, гульнях і песнях.  Рабяты  адказалі на пытанні віктарыны, папярэдне паглядзеўшы невялікія відэазамалёўкі да святаў, нагадалі беларускія народныя прыказкі і прымаўкі, звязаныя з народным календаром, прадставілі свае міні-прэзентацыі зімовых, асенніх, летніх і вясенніх святаў беларусаў. Напрыканцы мерапрыемства васьмікласнікі адзначылі, што ў беларускіх народных трыдыцыях і абрадах заключаецца народная мудрасць і назіральнасць нашых продкаў, што  гэта і ёсць наша спадчына, якую  трэба захоўваць і берагчы.   

У пятніцу вучні дзявятых класаў праверылі свае веды пра беларускіх пісьменнікаў, адказаўшы на пытанні віктарыны “Невядомае пра вядомых: цікавыя факты пра беларускіх пісьменнікаў”.

Ці ведалі вы, што, напрыклад, Максім Танк мог выпіць трохлітровы слоік малака нагбом? А гэта сапраўды так. Аднойчы Танк купіў у бабулі на Нарачы трохлітровы слоік малака. Тая гаворыць: “Мне слоік трэба, іх мала”. – “Добра”, – сказаў той. Узяў ды выпіў адразу ўсё малако, а слоік аддаў. А яшчэ паэт любіў простыя і сытныя стравы – накшталт сала з цыбуляй.

А вось Якуб Колас быў беларусам не толькі цярплівым, але і дужым – не раз правяраў сваю моц на руках з сябрамі, роднымі і нават спадарожнікамі ў цягніках. Скульптар Заір Азгур казаў пра паэта: “Якуб Колас быў моцнага складу чалавек, каржакаваты, як дуб, з мускулістай шыяй і дужымі рукамі”.

Уладзімір Караткевіч быў ці не самы стыльны з беларускіх пісьменнікаў. Так, ён садзіўся працаваць у белай кашулі і гальштуку – творчасць для яго была ўрачыстым свяшчэннадзействам. Караткевіч сядаў за стол, ставіў перад сабой кубак кавы і пачынаў пісаць сапраўдным паркерам.

Адказаўшы на пытанні віктарыны, вучні змаглі ўпэўніцца ў тым, што за сухімі радкамі біяграфій кожнага беларускага пісьменніка стаіць непаўторны чалавек з багатым унутраным светам, з цікавымі звычкамі і захапленнямі. Вельмі прыемна, што на вялікую колькасць пытанняў дзеці змаглі даць правільныя адказы без дадатковых падказак!

Дзесяцікласнікі бралі ўдзел у інтэрактыўнай гульні “Зямля бацькоў – зямля святая”, асноўным лейтматывам якой сталі словы Таісы Трафімавай:

Зямля бацькоў – цудоўная зямля!

Пашчасціла і мне тут нарадзіцца.

Да скону дзён  і зблізку, і здаля

Табою, любы край, мне ганарыцца!

Гульня складалася з трох раўндаў,  якім папярэднічалі вершы беларускіх пісьменнікаў аб нашай Радзіме. Вучні паслухалі вершы Янкі Золака, Іосіфа Скурко, Таісы Трафімавай, а таксама песні на словы  Алеся Бачылы, Янкі Купалы і  Якуба Коласа.  Першы раўнд быў прысвечаны гісторыі Беларусі, дзе ўзгадваліся значныя гістарычныя падзеі жыцця  нашай Радзімы, старажытныя беларускія гарады і сучасныя гісторыка-культурныя цэнтры нашай краіны.  Другі раўнд быў прысвечаны нашым славутым землякам: Рагнедзе, Усяславу Чарадзею, Ефрасінні Полацкай, Францыску Скарыне, Кастусю Каліноўскаму, Янку Купалу, Якубу Коласу, Марку Шагалу,  Міхаілу Савіцкаму, Уладзіміру Караткевічу, Васілю Быкаву, Аляксею Пысіну. Вучням па вершаваных радках ці выказваннях пісьменнікаў трэба было пазнаць чалавека, які праславіў нашу зямлю, і знайсці яго партрэт на дошцы. Трэці раўнд быў прысвечаны архітэктурнай і этнаграфічнай спадчыне беларусаў. Па апісанні вучні пазнавалі помнікі архітэктуры і прадметы быту.

Вучні адзінаццатых класаў сталі ўдзельнікамі літаратурнай сустрэчы з супрацоўнікамі  бібліятэкі № 2 імя  І. Шамякіна, якія правялі інтэграваны ўрок  па творах Івана Шамякіна  “Сэрца на далоні часу”.  У праграме ўрока была і міні-экскурсія па малавядомых  фотаздымках “Іван Шамякін: вядомы і невядомы”, і прэзентацыя “Чалавек вялікай душы і таленту”, і прагляд фрагментаў з мастацкіх фільмаў, знятых па творах пісьменніка, і знаёмства з дакументальнай стужкай “Імгненне жыцця”, прысвечанай жыццёваму і творчаму шляху пісьменніка. Вучні таксама даведаліся, што любімай песняй І. Шамякіна была песня “Цёмная ноч”,  якую  з радасцю  паслухалі, а некаторыя і праспявалі разам з выканаўцамі.  

Гімназісты з задавальненнем рыхтаваліся і ўдзельнічалі ў мерапрыемствах, актыўна  рашалі  лінгвістычныя задачы і разгадвалі рэбусы і загадкі.  І ўдзельнікі, і гледачы атрымалі асалоду ад такога незвычайнага падарожжа па Краіне беларускай мовы і літаратуры, бо такія мерапрыемствы дазваляюць нам больш упэўнена адчуваць сябе на нашай зямлі, дакрануцца да вялікай спадчыны і культуры беларускага народа, ганарыцца сваёй мовай і сваёй Радзімай, сваімі землякамі.   

 

19.10.2018 г.

Як жыць і якім быць?

 17 кастрычніка вучні 10-11-х класаў наведалі Магілёўскі абласны драматычны тэатр і паглядзелі спектакль “Жоўты пясочак” паводле аднайменнага апавядання Васіля Быкава. 

Жанр спектакля рэжысёр-пастаноўшчык Каміля Хусаінава акрэсліла  як  плач для шасці  галасоў у адной дзеі. Гэта пастаноўка расказвае пра жахлівыя  трыццатыя гады дваццатага стагоддзя, пра часы рэпрэсій (нездарма на нумары машыны, што вязе асуджаных у лясок на расстрэл, чытаецца ЖА 19–37 Х ), якія не абмінулі і Беларусь.

Камерны прагляд на малой сцэне даў адчуванне, што кожны глядач знаходзіцца ў цэнтры падзей: ён перажывае  і спачувае  кожнаму з асуджаных на смерць. Узмацняюць  эмацыянальнае напружанне спеў жанчын-плачак, куванне зязюлі, якая адлічвае не гады , а хвіліны жыцця, прыцішаныя спевы птушак,  хвіліны поўнай цемры і цішыні, якія нібы атаясамліваюцца з Хвілінай Маўчання.

Гэта пастаноўка дала магчымасць нам, гледачам , не толькі  звярнуцца да страшэнных часоў рэпрэсій, але і вызначыла, што чалавечыя праблемы вечныя, што кожны стаіць перад выбарам – як жыць і якім быць.  

Спектакль “Жоўты пясочак”– гэты сапраўдны плач па нашых суайчынніках, што несправядліва былі асуджданы і пакараны, – дае магчымасць моладзі больш глыбока зразумець, што было ў тыя далёкія 30-ыя гады,  і зрабіць так, каб ніколі такое не паўтарылася. 

 

11.10.2018 г.

Казка – у жыцці падказка

Не лянуйся, не зайздросць, будзь шчырым, разважлівым, кемлівым, любі працаваць, памятай, што лёгкага хлеба не бывае, выказвай сваю дабрату да іншых людзей, шукай выйсця з самага цяжкага становішча, ніколі не здавайся…

І гэта яшчэ не ўсе “падказкі”, якія знайшлі для сябе пяцікласнікі, рыхтуючыся да прэзентацыі праектаў  “Казка – у жыцці падказка”, якія сталі вынікам працы над народнымі казкамі “Разумная дачка”, “Залаты птах”, “Музыкі” з раздзела “За смугою стагоддзяў”.

Рабяты не толькі намалявалі ілюстрацыі да асобных эпізодаў казак, але і пракаменціравалі свой выбар эпізода і пераказалі яго. Як сапраўдныя мастакі-ілюстратары, абгрунтавалі выбар фарбаў для сваіх малюнкаў, падзяліліся сваім добрым настроем з аднакласнікамі і, канечне, тымі “падказкамі”, якія яны ўбачылі за радкамі вывучаных твораў…

   

 

08.10.2018 г.

… Усіх гадуюць нас матчыны казкі,

Яны вучаць родную мову любіць,

З няпраўдай змагацца, а з праўдай дружыць

І аб недасяжным і сонечным марыць.

Максім Танк

Сапраўды, з самага маленства казка ішла і жыла побач з намі. Яна захапляла нас святлом незвычайнага, неверагоднага, фантастычнага. Казка –адзін з відаў вуснай народнай творчасці. Хто першы склаў тую ці іншую народную казку, невядома. Яна захавалася ў народнай памяці, бытавала ў вуснай перадачы. Мы любім казкі за тое, што ў іх заўсёды дабро перамагае над злом. Казкі сеюць зерне мудрасці.

 4 кастрычніка для пяцікласнікаў адбылася «Сустрэча з казкай». Вучні прыгадвалі свае любімыя казкі, рыхтавалі да іх малюнкі, ладзілі тэатр, рабілі інсцэніроўкі. Кожны мог уявіць сябе і таленавітым акцёрам, і ўважлівым, удзячным гледачом. Вялікае задавальненне і асалоду атрымалі ўсе!  

 

02.10.2018 г.

МАЁ ЛЮБІМАЕ БЕЛАРУСКАЕ СЛОВА

Магчыма, гэта і не нова,

Што слова – зерне на сяўбе,

А хто не любіць роднай мовы,

Той любіць толькі сам сябе…

С. Грахоўскі

У свеце некалькі тысяч моў, якія вабяць сваёй прыгажосцю і непаўторнасцю, мілагучнасцю і таямнічасцю. Але ў кожнага чалавека ёсць толькі адна мова, якая завецца роднай. Вельмі дрэнна, калі чалавек пачынае забывацца на сваю мову, не шануе яе. Калі ты чуеш яе – ці сучасную літаратурную, ці змешаную "трасянку", ці мясцовую дыялектную – ведай, што гэта ўсё яна – наша беларуская мова. Не адварочвайся, а прымі яе, бо яе месца ў тваёй краіне. Нашы бацькі, дзяды і прадзеды нямала зрабілі, каб беларуская мова была прызнаная як роўная сярод іншых моў свету.

У чацвер, 27 верасня, вучні 6 “Б” класа прынялі ўдзел у акцыі “Маё любімае беларускае слова”. За некалькі дзён да яе правядзення дзеці атрымалі заданне вызначыцца з любімым беларускім словам, падрыхтаваць адпаведны малюнак ці прадмет і сфатаграфавацца з ім. Вельмі прыемна, што дзеці з радасцю адгукнуліся на такую просьбу і вельмі хутка падрыхтавалі шмат цікавых работ! А некаторыя вучні, напрыклад, Сяргей Бабкоў, зрабілі некалькі фотаздымкаў!

Якія ж словы былі прадстаўлены на работах дзяцей? Гэта і хмарачос, і каханне, і Радзіма, а таксама сябар, зорка, трус, смоўж і нават… казляк!

Навучальны год яшчэ толькі пачаўся – а значыць, наперадзе дзяцей чакае шмат падобных акцый, заданняў і конкурсаў, накіраваных на папулярызацыю беларускай мовы! Далучайцеся і вы!

 

24.09.2018 г.

Прыгожае і незабыўнае свята

Тэатральнае майстэрства –   мастацтва, спецыфічным сродкам выражэння якога з'яўляецца сцэнічнае дзеянне, што ўзнікае ў працэсе ігры  акцёра перад публікай. Яно  гарманічна аб'ядноўвае ў сабе розныя віды мастацтва — літаратуру, музыку, харэаграфію, дэкаратыўнае мастацтва.

У чацвер, 20 верасня, вучні восьмых класаў далучыліся да гэтага прыгожага мастацтва, калі рабілі інсцэніроўкі да эпізодаў  п’есы Аляксея Дударава “Вечар”.

 Вучні напярэдадні распрацавалі сцэнар, прадумалі дэкарацыі і касцюмы, падабралі адпаведнае музычнае суправаджэнне. Хлопчыкі і дзяўчынкі з задавальненнем паказвалі свае інсцэніроўкі і з цікавасцю назіралі за пастаноўкамі сваіх сяброў.

Абыякавых у гэтай справе не было!  Гэта было прыгожае і незабыўнае свята! Свята, якое дапамагло дзецям глыбей зразумець твор, праявіць свае творчыя здольнасці, прадэманстраваць свае ўменні і навыкі, спрыяла ўзбагачэнню слоўнікавага запасу, садзейнічала эстэтычнаму выхаванню і ўменню працаваць у групах.  

 

13.09.2018 г.

Любіце кнігу, бо яна – крыніца мудрасці,

ведаў і навукі, лекі для душы.

Ф. Скарына

 Першыя вераснёўскія дні на Беларусі напоўнены надзвычайнай духоўнасцю, бо адзначаецца свята ў гонар Кнігі, Друкаванага Слова, Роднай Мовы. Дню беларускага пісьменства быў прысвечаны і традыцыйны дзень беларускага маўлення, шостага верасня.

На інфармацыйных гадзінах вучні ўзгадвалі імёны К. Тураўскага,

Е. Полацкай, Ф. Скарыны, С. Полацкага, М. Гусоўскага, адказвалі на пытанні віктарыны “Адкуль да нас дайшла кніга?”, пазнаёміліся з навінкамі кнігадруку.

Таксама ў фае гімназіі быў аформлены інфармацыйны стэнд, які дазволіў вучням і іх бацькам здзейсніць віртуальнае падарожжа ў горад Іванава, дзе адбылося ў гэтым годзе Свята беларускага пісьменства, прысвечанае тэме “Мая малая радзіма”.

 

01.06.2018 г.

Цэлы свет –– дзецям

Менавіта так адзначаў сваё прызначэнне ў літаратуры  вядомы пісьменнік, адзін з пачынальнікаў дзіцячай літаратуры, заслужаны дзеяч культуры Беларусі Іван Міхайлавіч Фёдараў, які вядомы нам, чытачам, як пісьменнік Янка Маўр.

З нагоды 135-годдзя  з дня нараджэння  Янкі Маўра адбылася літаратурная гадзіна “Цэлы свет –– дзецям”, удзельнікамі якой сталі сямікласнікі. Падчас мерапрыемства вучні адкрылі для сябе шмат цікавых фактаў з жыцця пісьменніка-юбіляра, пазнаёміліся з выставай кніг Я. Маўра, адказалі на пытанні віктарыны, разгадалі крыжаванку, прысвечаную творчасці пісьменніка, паглядзелі буктрэйлер да кнігі “Палескія рабінзоны”, зачыталі ўрыўкі з любімых твораў гэтага выдатнага мастака слова.

Літаратурная гадзіна дала магчымасць вучням  не толькі пазнаёміцца з  прыгажосцю экзатычных краін, апісаных Янкам Маўрам, але і адкрыць для сябе непаўторнасць роднага краю.  “Ёсць пушчы не менш цікавыя, чымся далёкія трапічныя лясы. Ёсць азёры і балоты, якія ўвесну робяцца морамі. Ёсць звяры, якія радзей сустракаюцца на свеце, чым сланы і тыгры”, – так пісаў Янка Маўр пра Беларусь у сваёй аповесці “Палескія рабінзоны”. І гэтыя словы вельмі актуальныя ў Год малой радзімы.

   

 

01.06.2018 г.

Гуляем па-беларуску!

У самым канцы навучальнага года вучні 6-х і 8-х класаў гімназіі праверылі свае сілы і прадэманстравалі творчыя здольнасці ў беларускамоўных гульнях.

Так, вучні 6 “Г” класа вучыліся пазнаваць прадмет, прадстаўлены на фотаздымку, па апісанні, якое складалася з адказаў на пастаўленыя пытанні. Вучні па чарзе падыходзілі да дошкі і, не гледзячы на экран, на якім была прадстаўлена тая ці іншая выява, задавалі пытанне аднакласнікам, адказы на якія дапамагалі адгадаць прадмет на фотаздымку.

“Ці гэта чалавек? Ці гэта жывёла? Ці гэта прылада працы? Ці гэта ёсць у кабінеце? Ці гэта нешта вялікае” – падобныя і мноства іншых пытанняў, у фармулёўцы якіх практыкаваліся дзеці, дазвалялі ім пазнаць прадстаўлены прадмет, жывёлу ці чалавека.

А вось васьмікласнікі, акрамя гульні ў віктарыну “Уся Беларусь”, прадэманстравалі свае артыстычныя здольнасці ў гульні “Кракадзіл па-беларуску”. Пры гэтым у якасці заданняў выкарыстоўваліся карткі з настольнай гульні “Мова”. Вучні называлі аднакласнікам тэму (напрыклад, “Горад” ці “Дзеці”), а потым імкнуліся з дапамогай жэстаў і рухаў прадставіць слова з яе (напрыклад, фантан ці мульцік). Гульня прайшла вельмі жыва і весела. А некаторыя дзеці творча праявілі сябе, разыграўшы перад аднакласнікамі цэлыя сцэнкі з цікавымі і нечаканымі сюжэтамі!

Акрамя таго, шасцікласнікі, пабыўшы на экскурсіі на заводзе “БелаАЗ”, напісалі па выніках падарожжа кароткія нататкі, адну з якіх (аўтар – Аляксандр Кубліцкі) мы прадставім вашай увазе:

“19 мая я з класам быў на экскурсіі на прадпрыемстве “БелАЗ”. Тут робяць велізарныя самазвалы. Цікава, што толькі адзін самазвал будуецца на працягу некалькіх месяцаў! Самая вялікая машына важыць 450 тон, яе даўжыня больш за 20 метраў, а вышыня – больш за 8 метраў! Гэты самазвал нават увайшоў у кнігу рэкордаў Гінэса.

На працягу экскурсіі мы наведалі музей, а таксама пабылі на выставачнай пляцоўцы пад адкрытым небам, дзе пабачылі шматтонныя кар’ерныя самазвалы, сярод якіх быў і згаданы гігант, у коле якога я і сфатаграфаваўся! Мне вельмі спадабалася экскурсія!”

Не зыбавайце вандраваць летам! Прыемнага адпачынку!

 

29.05.2018 г.

Паэтычны калейдаскоп з інфаграфікай

Вучні 6-х класаў нашай гімназіі не толькі сябруюць з паэзіяй, але і самі спрабуюць ствараць вершы. Гэтым разам дзецям было прапанавана напісаць верш, прысвечаны якой-небудзь пары года. Натуральна, большасць вучняў, натхніўшыся вясной ці такім ужо блізкім летам, выбралі менавіта гэты час у якасці тэматыкі для сваіх твораў. Найлепшыя з паэтычных спробаў шасцікласнікаў прапануем вашай увазе.

***

Летнія канікулы клічуць нас гуляць,

Ягады, грыбочкі, кветачкі збіраць.

Бачыць там прыгожае, дрэвы і лугі,

Лес зялёны, возера, жоўтыя стагі.

Дзякуй, лета мілае,

Табе за цеплыню,

За сонейка шчаслівае,

За добрую зямлю!

Крысціна Марценюк

Лета

Летні дзень мяне чакае –

Шмат чаго магу зрабіць.

Спраў улетку ўсім хапае:

Кветкі рваць і рыб лавіць!

Восень

Восень зноў у нас настала,

Лісце з дрэў пааблятала.

Птушкі ў вырай адлятаюць

І не так ужо спяваюць.

Сумна стала і трывожна,

Ходзяць хмары ў небе грозна.

Ды не будзем сумаваць –

Пойдзем мы грыбы збіраць!

Глеб Осіпаў

Таксама некалькі вучняў 6 “Г” класа паспрабавалі свае сілы ў перакладзе інфаграфікі на беларускую мову. Прапануем вашай увазе работу Аляксандра Маліноўскага “10 цікавых фактаў пра Зямлю”.

 

03.05.2018 г.

Сэрцу куток дарагі

Цыкл нарысаў У.Караткевіча “Зямля пад белымі крыламі” належыць да асаблівага віду літаратуры, які ў паказе жыцця грунтуецца не на творчай фантазіі  аўтара, а на адлюстраванні сапраўдных, рэальных падзей і фактаў. Гэта твор публіцыстычны.

Вось як сам пісьменнік гаворыць пра гісторыю яго стварэння:”Я аб’ездзіў на Беларусі амаль усё. Няшмат засталося нават глухіх куткоў, дзе я не пабываў бы. Таму я насмельваюся сказаць, што ведаю сваю краіну і яе людзей. І менавіта таму, дарагія дзяўчаты і хлопцы, я стану гаварыць з вамі толькі аб тым, што сам бачыў і чуў. Гэта будзе кніга, напісаная  сведкам, які многае (што датычыцца сучаснасці) бачыў на ўласныя вочы”.

…Зразумець, чым адметныя беларускія вёскі, уявіць сябе гаспадаром  сялянскай хаты і назваць прадметы яе інтэр’еру, даведацца, чаму менавіта хлебу ў нацыянальнай кухні беларусаў адводзіцца такое важнае месца, прыгадаць назвы сядзібных забудоў і ўмець патлумачыць іх прызначэнне… Гэта цікава! Знаёмства з творам змяняе ўяўленне  сямікласнікаў пра матэрыяльную і духоўную культуру беларусаў.

Яны і самі стануць удзельнікамі своеасаблівага фестывалю праектаў, прэзентацый, вусных выказванняў пад агульнай назвай “Сэрцу куток дарагі” . Гэта будзе аповед пра вёску ці невялічкі гарадок, дзе жывуць нашы сваякі… Якім будзе гэты аповед?... Можа, такім, як у Жукавай Машы, вучаніцы 7”А” класа:

- У Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці ёсць прыгожы куточак – вёска Глухі. Яе назвалі так таму, што, калі там пасяляліся першыя людзі, месца было ціхае, глухое, каля лесу. Рэчка Глушанка падзяляе вёску на дзве часткі.

Не так даўно наша вёска стала аграгарадком. Яна гэтага заслугоўвае. У цэнтры вёскі стаіць вялікі і прыгожы Дом культуры, дзе працуе дырэктарам мая цётка Галя. Побач пабудавана двухпавярховая школа, якая носіць імя знакамітага земляка – маршала авіяцыі Сцяпана Акімавіча Красоўскага. У школе ёсць музей, дзе размешчаны яго асабістыя рэчы. І вучні, і аднавяскоўцы ганарацца сваім земляком.

А яшчэ ў нашай школе вучыўся сучасны пісьменнік Міхась Пазнякоў. Ён не забывае сваёй малой

радзімы і часта наведваецца ў сцены сваёй роднай школы. На сустрэчы з вучнямі, настаўнікамі і аднавяскоўцамі ён прыязджае разам са сваімі сябрамі- пісьменнікамі.

У гэту вёску я еду заўжды з задавальненнем, таму што там жывуць мае бабуля Шура і дзед Валодзя. Я іх вельмі люблю і паважаю. Мне ў іх заўжды спакойна і прыемна. Іх хата размешчана ў вельмі прыгожым месцы, дзе пасаджана шмат дрэў і кустоў. На вялікім двары прыгожа і ўтульна, у садзе шмат месца, дзе можна адпачыць і налюбавацца прыгажосцю розных кветак.

Гэты куточак дарагі майму сэрцу!...

 

03.05.2018 г.

Дзень 26 красавіка 1986 года ўвайшоў у гісторыю Беларусі і  ўсяго чалавецтва як адна з самых трагічных старонак XX стагоддзя. Чарнобыль нібы ў апошні раз папарядзіў сучасную тэхнізаваную цывілізацыю.

Ужо 32 гады чорны дым Чарнобыля засціць будучыню Беларусі. Ужо 32 гады наш народ жыве з гэтым болем.

"Будзе… будзе да скону мне Чарнобыль балець" – гэтыя словы Г. Бураўкіна сталі эпіграфам да прэзентацыі, якую прадставілі вучні ўсіх пятых класаў. Малюнкі, светлыя, радасныя, Маргарыты Казловай кантраставалі з рэпрадукцыямі М. Савіцкага "Чарнобыльскі цыкл". Вучням было прапанавана распытаць бабуль ці дзядуль, бацькоў аб тым, што значыць Чарнобыль для iх сям'i. Гучалі вельмі шчырыя словы-ўспаміны аб пакінутай вёсцы, роднай хаце, здзічэлых яблынях, могілках, аб рана памерлых блізкіх. Такія ўспаміны трэба перадаць наступным пакаленням.

Краналі да глыбіні душы вершы беларускіх аўтараў аб "зоне маўчання", аб болі, аб роднай пакінутай зямлі.

Кніга Нобелеўскага лаўрэата Святланы Алексіевіч "Чарнобыльская малітва" выклікала вялікі інтарэс у дзяцей. Думаецца, што думкі, слёзы, перажыванні, якімі былі напоўнены хвіліны прэзентацыі, застануцца з дзецьмі надоўга.

 

23.04.2018 г.

Загадкавая краіна мастацкага слова

Беларуская літаратура ніколі  не стане

старамоднай, бо ў ёй  – само жыццё.

Вечныя  тэмы  роднай зямлі,  патрыятызму,

кахання  заўсёды  будуць   хваляваць  людзей.

Менавіта  гэтаму віду мастацтва быў прысвечаны літаратурны турнір “Загадкавая краіна мастацкага слова”, у якім бралі ўдзел у чацвер, 19 красавіка, вучні сёмых класаў.

Для турніра былі падабраны цікавыя заданні па роднай літаратуры. У час гульні вучні ўзгадвалі творчасць беларускіх пісьменнікаў, успаміналі псеўданімы класікаў літаратуры, пазнавалі па цытатах творы і аўтараў, вызначалі вершаваныя памеры  літаратурных тэкстаў, разгадвалі крыжаванкі, рашалі літаратурныя задачы, прыдумвалі эпітэты да слова літаратура, падбіралі рыфмы да прапанаваных слоў.

Сямікласнікі, праяўляючы знаходлівасць, кемлівасць, эрудыцыю, шукалі адказы на пытанні. І нягледзячы на тое, што перамагла толькі адна каманда, усе  ўдзельнікі гульні засталіся задаволенымі, бо не толькі ўзбагацілі сябе ведамі, але і “зарадзіліся” пазітыўнай энергіяй.

А вучні дзясятых класаў наведалі відэасалон і паглядзелі фільм Валерыя Рубінчыка “Дзікае паляванне караля Стаха”,  які зняты па аднайменнай аповесці Уладзіміра Караткевіча. Дарэчы, сцэнарый да фільма напісалі В. Рубінчык і У. Караткевіч. Пасля прагляду адбылося абмеркаванне, падчас якога вучні абмяняліся сваімі думкамі і ўражаннямі.

 

20.04.2018 г.

У беларусаў спрадвеку вёўся свой каляндар, па якому селянін жыў дзень за днём. Багацейшыя веды і шматвекавы вопыт адбіліся ў абрадах і звычаях, гульнях і песнях. Але галоўнае тое, што беларускі каляндар не страціў сваёй жыццяздольнасці. І сёння мы карыстаемся яго парадамі, бо яны ад народнай мудрасці, ад бацькоўскіх традыцый.

Вучні 6 класаў бралі ўдзел у  мерапрыемстве “Вясновыя святы беларусаў” . Вясна –цудоўная пара года. Яна нясе з сабой цяпло, абуджэнне ад зімовага сну. Нездарма нашы продкі так любілі гэту пару года і імкнуліся паскорыць яе надыход. Шасцікласнікі прыгадвалі такія вясновыя святы, як Гуканне вясны, Дабравешчанне,  Вербная нядзеля, Вялікдзень, Радуніца. Паведамлялі пра звычаі і абрады, а таксама адгадвалі загадкі, крыжаванкі, прыгадвалі беларускія прыказкі і народныя песні.

 

15.04.2018 г.

Беларуская мова і рэклама? Няма праблем!

Слова роднае – крыж над парогам,

Слова роднае – вечнасці след.

Слова роднае змалку – ад Бога,

Ад зямлі, што радзіла на свет.

М. Чарняўскі

Калі ты нарадзіўся беларусам, калі жывеш на зямлі Беларусі, калі любіш сваю Радзіму, нельга не шанаваць родную мову. На жаль, сёння нашым дзецям цяжка навучыцца размаўляць на прыгожай і мілагучнай роднай мове. Як жа выхаваць у новага пакалення краіны жаданне размаўляць і чытаць па-беларуску?

Васьмікласнікі нашай гімназіі ўпэўнены, што шлях да гэтага – фарміраванне пачуцця гонару за свой родны край, выхаванне любові і павагі да беларускага слова, далучэнне да лепшых узораў айчыннай літаратуры, да чытання на беларускай мове.

Але як яшчэ можна зацікавіць беларускай мовай? Адзін з магчымых шляхоў – рэклама беларускай мовы і культуры, або, як цяпер прынята казаць, сацыяльная рэклама. Напэўна, вы бачылі на вуліцах нашага горада падобную рэкламу. І таму, напрыклад, большасць вучняў не маюць праблемы з перакладам слова “крыжовник” – канешне ж, гэта агрэст!

У сувязі з гэтым вучні 8-х класаў таксама паспрабавалі стварыць беларускамоўную сацыяльную рэкламу. Пры гэтым рабілі яны гэта як на паперы, так і ў электронным выглядзе. Некалькі прыкладаў мы прапануем вашай увазе.

   

Барыс Сачанка казаў: «Будзем жыць, пакуль жыве слова наша, песня наша, мова наша!» Не так даўно ўвесь свет адзначыў Міжнародны дзень роднай мовы. Наша родная мова… Якая мілагучная, таемная… І мы, сучаснікі, адказныя сёння за тое, каб захаваць, памножыць і перадаць яе нашым нашчадкам.

 

09.04.2018 г.

У добрым настроі

Паэтычнай хвілінкай “Мой любімы верш на беларускай мове” пачалі першыя ўрокі літаратуры ў гэтай чвэрці сямікласнікі. Рабяты выбіралі вершы на свой густ, прэзентавалі аднакласнікам іх выразнае чытанне,суправаджалі яго  кароткімі каментарыямі аб тым, за што ім падабаецца абраны  твор.

Тэматыка вершаў аказалася надзвычай шырокай, а каментарыі да іх вельмі цікавымі.

Напрыканцы слухачам былі прапанаваны сінквейны. Вашай увазе некаторыя з іх:

***

   Паэзія.

   Няўлоўная, бязмежная.

   Захапляе,акрыляе, упрыгожвае.

   Лепшая асалода ў маім жыцці.

   Эмоцыі.

         Дзмітрыева Паліна,7”Г” клас.

***

   Паэзія.

   Кранальная,непаўторная.

   Уздзейнічае, выхоўвае, малюе.

   Выяўляе глыбокія перажыванні аўтара.

   Мары.

         Грачышнікава Віялета,7”А” клас.

***

   Паэзія.

   Сакавітая, духоўная.

   Нараджае, адкрывае, павучае.

   Паэзія заўсёды з наміпобач.

Уражанні.

         Мічан Аляксандра,7”Г” клас.

***

Паэзія.

   Лірычная, мілагучная.

   Дапамагае, падтрымлівае,заварожвае.

 “Паэзія – самы няўлоўны сакрэт”.

Вершы.

         Копту  Валерыя,7”А” клас.

***

   Паэзія.

   Хвалюючая, захапляльная.

   Натхняе,узвышае,хвалюе.

   Добрае слова для чалавечай  душы.

   Пачуцці.

         Заўялава Ніка,7”А” клас.

 

         Паэтычныя хвілінкі задалі ўрокам добры настрой,які мы маем намер захаваць на ўсю чвэрць.

 

08.04.2018 г.

Разам складалі казкі

Вядома, што фантазія дзяцей не мае межаў. Любы прадмет, з’ява могуць стаць героямі казак, якія складаюць таленавітыя вучні. Казкі, якія пісалі вучні пятых класаў пасля вывучэння тэмы “Фанетыка”, былі незвычайнымі, бо галоўнымі героямі сталі літары і гукі. Напрыклад, у адной казцы Верабейка папрасіў Сінічку назваць усе месяцы, у якіх сустракаецца гук [ч]. Як жа старалася Сінічка! У другой казцы сустракаліся шэсць галосных гукаў, якія хацелі падружыцца з дзесяццю галоснымі літарамі. Цікавая гісторыя атрымалася! Сустрэліся мы з казкамі, у якіхгерояў прасілі пачуць скарагаворку, а потым яе паўтарыць. Як жа стараўся Воўк вымавіць жалеза выжалезілася! Не з першага разу атрымалася.

Такія цікавыя творчыя адкрыцці дапамагаюць вучням больш глыбока разумець вучэбны матэрыял, развіваць фантазію і выдумку.

 

03.03.2018 г.

Тэатральная феерыя

Ці ведаеце вы, што першыя згадкі пра тэатр датуюцца 497 годам да нашай эры? Радзімай гэтага віду мастацтва лічыцца Грэцыя. У наш час, нягледзячы на актыўнае развіццё кінамастацтва, мільёны людзей па ўсім свеце наведваюць спектаклі і  ўсё гэтак жа з заміраннем сэрца назіраюць за тым, што адбываецца на сцэне.

Міжнародны дзень тэатра з года ў год праводзіцца 27 сакавіка, пачынаючы з 1961 года. Гэты дзень не толькі падстава адзначыць таленавітых акцёраў, наведаць канцэрт або прадстаўленне, але і магчымасць выказаць удзячнасць усім работнікам дадзенай сферы, у тым лікусцэнарыстам, рэжысёрам-пастаноўшчыкам, акцёрам, грымёрам, гукаінжынерам, святлатэхнікам, дэкаратарам, прадзюсарам. А яшчэ тэатральнае мастацтва – гэтапрыгожае і незабыўнае свята для ўсіх неабыякавых гледачоў.

Менавіта гэтаму віду мастацтва і была прысвечана тэатральная феерыя, якая адбылася  першага сакавіка. Удзельнікамі і гледачамі мерапрыемства сталі вучні сёмых класаў, якія рабілі інсцэніроўку да твора З. Бядулі “На Каляды к сыну”, папярэдні  распрацаваўшы сцэнар, прадумаўшы дэкарацыі і касцюмы, аформіўшы афішы.

Тэатральная феерыя дапамагала дзецям  праявіць свае творчыя здольнасці і прадэманстраваць свае ўменні і навыкі, садзейнічала выхаванню павагі да прадстаўнікоў сцэны  і далучала вучняў да тэатральнага мастацтва.  

 

27.02.2018 г.

Рэкламуем па-беларуску!

Амаль кожны дзень мы бачым рэкламу, якая суправаджае нас паўсюль. У чацвер, 15 лютага, вучні 8-х класаў гімназіі атрымалі заданне стварыць рэкламу на беларускай мове і прадставіць яе ў класе.

Сёння на беларускай мове не так многа рэкламы, таму любы тавар, што будзе рэкламавацца па-беларуску, адназначна пачне прывабліваць увагу. Мова стане працаваць у любым выпадку. З гэтымі думкамі васьмікласнікі творча падышлі да стварэння рэкламы, прыдумаўшы цікавыя назвы, слоганы і стварыўшы яркія абвесткі.

Што ж рэкламавалі вучні?

Гэта і курсы беларускай мовы, і тэатральныя пастаноўкі, і смачная ежа, і нават “Фабрыка рознакаляровых баранчыкаў”!

Адна творчая група нават пачаставала ўсіх аднакласнікаў смачнымі блінамі, папярэдне цудоўна разрэкламаваўшы іх!

А якую рэкламу па-беларуску хацелі б убачыць вы, шаноўныя чытачы?

 

09.02.2018 г.

Першая спроба пяра

Ці ведалі вы,што раней гімназістаў вучылі пісаць вершы,а ў дапамогу ім выдаваліся слоўнікі рыфмаў? Канечне, паэзіяй такі занятак не назавеш, а вось цікавай гульнёй можна. І называецца яна бурымэ. Такім чынам, бурымэ –гэта вершы, складзеныя па зададзеных рыфмах.

Паспрабаваць напісаць некалькі вершаваных радкоў на тэму “Скарбы”, ужываючы рыфмаваныя словы мова – слова;скарбаў – фарбаў з першым радком “Пявучая родная мова…”, было прапанавана вучням 7-ых класаў. І вось што з гэтага атрымалася.

 

***

Пявучая родная мова…

Як добрае матчына слова,

Змяшчае ў сабе столькі фарбаў

І дарагіх сэрцу скарбаў.

         Рукус Віталіна.

 

***

Пявучая родная мова…

Якія цудоўныя словы!

У іх россып вясёлкавых фарбаў,

Сапраўдных каштоўнасцей, скарбаў.

        Філіпенка  Дар’я.

 

***

Пявучая родная мова…

У ёй толькі добрыя словы.

У ёй столькі розных фарбаў,

Больш, чым у піратаў скарбаў.

         Магільная Марыя.

 

***

Пявучая родная мова…

Цёплае матчына слова…

Роднай зямлі гучанне і фарбы,

Нашай душы таямнічыя скарбы.

         Заўялава Ніка.

 

***

Беларуская мова! Беларуская мова!

Для мяне і для вас гэта роднае слова!

Колькі нябачаных скарбаў

У гэтай сімфоніі фарбаў!

        Юрэвіч Мая.

 

***

Пявучая родная мова…

Поўная казачных скарбаў

Майстэрня цудоўнага слова,

Бліскучых і радасных фарбаў.

        Дзенісенка Ульяна.

 

… Прафесіяналізм жа бурыміста заключаецца ў тым, каб рыфмаваць імгненна…

 

02.02.2018 г.

Што мне пекны Парыж, Рым прыгожы і слынны,

Што швейцарскія горы, старыяАфіны,

Што мне Вена, Мадрыд, што мне Лондан туманны,

Больш за ўсё я бацькоўскаму краю адданы!

В. Дунін-Марцінкевіч

Гэтыя радкі, што ідуць ад шчырага сэрца, сталі  асноўным лейтматывам  літаратурна-гістарычнай гадзіны “Больш за ўсё я бацькоўскаму краю адданы!…”, прысвечанай  210-годдзю з дня нараджэння Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча  –  паэта-патрыёта, перакладчыка,  празаіка і драматурга, стваральніка беларускага тэатра, першага прафесійнага пісьменніка нашай Магілёўшчыны, асветніка, грамадскага дзеяча, аднаго з пачынальнікаў новай беларускай літаратуры . 

Гэта сустрэча, якая адбылася першага лютага, стала сапраўдным святам для дзевяцікласнікаў. Вучні падрыхтавалі паведамленні і прэзентацыі аб жыцці і дзейнасціБеларускага Дудара, чыталі ўрыўкі з твораў паэта і драматурга, разгадвалі крыжаванкі, слухалі радыёзапісы ўрыўкаў з камедый, праявілі свае акцёрскія здольнасці ў міні-інсцэніроўках да п’есы “Пінская шляхта”, пазнаёміліся з выказваннямі  пісьменнікаў пра творчасць і дзейнасць В. Дуніна-Марцінкевіча, завочна наведалі мясціны, дзе ўстаноўлены помнікі пісьменніку, падзяліліся сваімі думкамі і ўражаннямі.

А вучні  сёмых класаў  пазнаёміліся з  урыўкам   Я. Коласа “Дзядзька-кухар” з паэмы “Новая зямля”. Яны актыўна ўдзельнічалі ў арт-праекце “Залацінкі роднай мовы” і складалі свой тлумачальны слоўнік   цікавых слоў, аздабляючы яго малюнкамі.

 

25.01.2018 г.

МАЁ ЛЮБІМАЕ БЕЛАРУСКАЕ СЛОВА

У чацвер, 18 студзеня, вучні 6-х і 8-х класаў гімназіі атрымалі незвычайнае заданне: вызначыць любімае беларускае слова, зрабіць фотаздымак і ў каментары да фота напісаць сказ ці верш з абраным словам. Пры гэтым заданне дзеці выконвалі ў зручны ім час, на працягу тыдня змяшчалі ў сацыяльных сетках фотаздымкі, суправаджаючы ім хэштэгам #маёлюбімаеслова.

Як вядома, сучасныя дзеці актыўна карыстаюцца сацыяльнымі сеткамі, таму заданне размясціць там фотаздымак з словам па-беларуску і каментаром да яго выклікала вялікую цікавасць. Прыемна адзначыць, што многія вучні творча падышлі да задання і не толькі прыгожа напісалі слова ды сфатаграфаваліся з ім, але і падабралі вельмі глыбокую цытату ці верш у якасці каментара. Пры гэтым любімае беларускае слова шукалі нават тыя дзеці, якія самі даведаліся пра гэтае заданне ад сяброў ці аднакласнікаў!

Мы ведаем, што беларуская мова вельмі прыгожая і мілагучная. Гэта мова нашых лясоў, гаёў і рэк. Гэта мова мірнага блакітнага неба і яркага сонейка, што так і ззяе сваёй дабрынёй.

Калі даводзіцца разважаць над пытаннем пра любімае беларускае слова, мы задумваемся. Сярод мноства слоў з розным сэнсам трэба выбраць толькі адно, якое найбольш кранула сэрца. Некаторыя словы нагадваюць нам пра радасныя ўспаміны, а некаторыя пра такія ўспаміны, ад якіх сэрца аддалена заслонай смутку і меланхоліі. Яшчэ, відаць, у кожнага чалавека ў пэўны час ёсць сваё любімае слова, якое потым можа замяніць іншае.

Якія ж словы зацікавілі дзяцей? Гэта сям’я, сяброўства і сябры, маці і матуля, шчасце, мара, калі ласка, дабро і дзякуй, жыццё і мір, адпачынак і Беларусь!

А якое ваша любімае беларускае слова?

 

17.01.2018 г.

Ой, калядачкі, бліны-ладачкі…

Добры вечар! Шчодры вечар!

Пачуўшы гэтыя словы, адразу ўяўляеш беларускую вёску, сялянскую хату са шчодрымі гаспадарамі і багатым сталом, з вясёлымі песнямі, гульнямі і, безумоўна, калядоўшчыкамі.

Старая добрая традыцыя калядавання жыве і ў нашай гімназіі.З самай раніцы 12 студзеня распачалося тэатралізаванае прадстаўленне ў фае гімназіі. Вясёлыя хлопцы і дзяўчаты, апранутыя хто казой, хто мядзведзем, хто цыганом, хто цыганкай песнямі, гульнямі, танцамі віталі гімназістаў і іх бацькоў. Калядоўшчыкі шчыра жадалі ўсім прысутным шчасця, здароўя, дабрабыту, плёну ў працы.

А надалей калядныя гурты «вандравалі» па кабінетах гімназіі, віншуючы дзяцей і настаўнікаў з Калядамі. Разам з віншаваннямі гучалі песні, прыказкі, загадкі. За гэта гаспадары адорвалі калядоўшчыкаў рознымі пачастункамі: цукеркамі, пернікамі, печывам, садавіною. Свята прынесла вялікую радасць, асалоду і задавальненне ўсім.

   

17.01.2018 г.

Ой, калядачкі, бліны-ладачкі…

Добры вечар! Шчодры вечар!

Пачуўшы гэтыя словы, адразу ўяўляеш беларускую вёску, сялянскую хату са шчодрымі гаспадарамі і багатым сталом, з вясёлымі песнямі, гульнямі і, безумоўна, калядоўшчыкамі.

Старая добрая традыцыя калядавання жыве і ў нашай гімназіі.З самай раніцы 12 студзеня распачалося тэатралізаванае прадстаўленне ў фае гімназіі. Вясёлыя хлопцы і дзяўчаты, апранутыя хто казой, хто мядзведзем, хто цыганом, хто цыганкай песнямі, гульнямі, танцамі віталі гімназістаў і іх бацькоў. Калядоўшчыкі шчыра жадалі ўсім прысутным шчасця, здароўя, дабрабыту, плёну ў працы.

А надалей калядныя гурты «вандравалі» па кабінетах гімназіі, віншуючы дзяцей і настаўнікаў з Калядамі. Разам з віншаваннямі гучалі песні, прыказкі, загадкі. За гэта гаспадары адорвалі калядоўшчыкаў рознымі пачастункамі: цукеркамі, пернікамі, печывам, садавіною. Свята прынесла вялікую радасць, асалоду і задавальненне ўсім.

 

25.12.2017 г.

Такая рознакаляровая палітра

Колькі радасці, колькі натхнення,

Калі фарбы змяняе сезон!

Малінавы,васільковы, смарагдавы, аксамітны, барвовы, залацісты, пурпуровы і, канечне, усе колеры вясёлкі…

Зялёны – колер травы, лістоты дрэў, “вечны” колер елкі і сасны; жоўты – колер сонца, дзьмухаўца і спелых каласоў жыта; чырвоны – колер спелага яблыка і парэчкі; блакітны – колер вады ў рацэ, чыстага неба, колер незабудкі, вясёлых званочкаў; белы – колер аблокаў, што плывуць у небе, колер пялёсткаў рамонка і снегу; аранжавы – колер футра жвавай вавёркі і восеньскіх лістоў на клёне; фіялетавы – колер спелай смачнай слівы і веснавога бэзу…

Складанне слоўнікаў “Фарбы беларускай зямлі”, па ўсім відаць, натхніла вучняў 7-х класаў на тое, каб бліжэй пазнаёміцца з вершамі беларускіх паэтаў, прысвечанымі прыродзе, звярнуць увагу на маляўнічасць родных краявідаў, душою адчуць іх прыгажосць:

Стаіць,

Выглядючы з жыта,

Як зорачка-знічка,

Здалёк,

Што ўпала

Іскрынкай

З блакіту,

Палеткаў краса –

Васілёк.

   

 

18.12.2017 г

З Новым годам, што крыніцай

Новай пойдзе ў пераходзе,

Беларуская зямліца!

Беларускі наш народзе!

Я. Купала

На парозе Новы год. Для дарослых і дзяцей гэта асаблівы час. Час спадзяванняў, надзей, цудаў, невярагодных здарэнняў, смачных падарункаў, чаканых і нечаканых сюрпрызаў, пах мандарынаў. Іменна такія асацыяцыі назвалі пяцікласнікі падчас імпрэзы, прысвечанай навагоднім святам. Вучні падрыхтавалі вершы беларускіх пісьменнікаў М.Багдановіча, К.Буйло, М. Танка, М. Пазнякова, Я. Коласа, Я.Купалы. У вершах гучалі словы пра навагоднюю елку, падарункі, атмасферу свята. На маленькіх папяровых елачках вучні напісалі пажаданкі сваім блізкім па-беларуску і абяцалі падарыць ім пад Новы год.

 

09.12.2017 г

Наш боль, наша годнасць і слава

Сягоння ў нас думы адны:

Мір нам патрэбен,

Не трэба вайны!..

П. Броўка

У чацвер, 7 снежня, падчас імпрэзы-дыялога “Вайна глядзіць праз кніжныя старонкі” вучні сёмых класаў гаварылі пра подзвіг нашага народа ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Гутарка была цікавай, пазнавальнай і змястоўнай. Сямікласнікі паўдзельнічалі ў конкурсе знаўцаў “ Што я ведаю аб вайне?”, зрабілі віртуальную вандроўку па месцах баявой славы Магілёўшчыны, пабывалі на прэзентацыі альбома мастака М. Савіцкага “Лічбы на сэрцы”, расказалі пра сваіх родных – удзельнікаў  вайны,  наведалі міні-выставу кніг пра вайну, зачыталі  ўрыўкі з кнігі “Ніколі не забудзем”, падзяліліся сваімі ўражаннямі ад пачутага і ўбачанага.

  На працягу імпрэзы як своеасаблівы помнік загінуўшым на вайне гучалі творы Р. Барадуліна, В. Зуёнка, А. Вярцінскага, В. Быкава,  П. Броўкі, П. Панчанкі і нашых землякоў-магілёўцаў А. Куляшова і А. Пысіна.

У час дыялога абыякавых не было, бо такая гутарка вучыць мужнасці і адвазе, бясстрашнасці і высокай маральнасці, шчырай адданасці Айчыне і змаганню за мір і справядлівасць. 

 

05.12.2017 г

Якія знаёмыя назвы і словы,

Якая цудоўная родная мова!

І усё мілагучна для слыху майго:

І звонкае “дзе” і густое “чаго”….

Пімен Панчынка.

30 лістапада вучні 6-х класаў бралі ўдзел у лінгвістычным конкурсе “Любі, шануй, ведай роднае слова!”. У мерапрыемстве, якое праходзіла ў форме КвіЗ, удзельнічалі дзве каманды. Спаборніцтва было цікавым, займальным, пазнавальным. “Размінка”, “Крыжаванка”, “Турнір капітанаў”, “Перакладчык”, “Словы-змейка” – гэтыя конкурсы дапамагалі вучням праявіць актыўнасць, кемлівасць, знаходлівасць, артыстызм, узаемападтрымку.

 

21.11.2017 г

Дакументальныя фотаздымкі і ўласныя малюнкі, строгія лічбы і хвалюючыя радкі вершаў…

3 конкурсу праектаў “Зямля мая бой прымала”, прысвечаных падзеям Вялікай Айчыннай вайны, пачалася гаворка пра творчасць Васіля Быкава, яго апавяданне “Незагойная рана” ў 7-х класах.

Вельмі розныя, усе праекты без выключэння сведчылі пра добрасумленнасць і зацікаўленасць, з якой іх аўтары падышлі да стварэння сваіх творчых работ. Праекты дапамаглі эмацыянальна падрыхтавацца да сустрэчы з творчасцю пісьменніка–франтавіка.

 

21.10.2017 г

.

Янка Купала і Якуб Колас… Гэтыя імёны вядомыя нам з дзяцінства. Велічныя постаці вялікіх песняроў суправаджаюць кожнага свядомага беларуса праз ­ўсё жыццё. Іх творы – гэта не толькі наш нацыянальны здабытак. Яны  паставілі беларускую літаратуру побач з іншымі літаратурамі свету. “Янка Купала і Якуб Колас – гэта тыя вежы, па якіх мы, беларусы, бачым  цэлы свет і па якіх свет бачыць нас”, – менавіта так пісаў пра класікаў беларускай літаратуры пісьменнік і паэт Віктар Шніп.

 Гэтыя слаўныя сыны Беларусі ў сваіх творах праўдзіва адлюстроўвалі нацыянальны быт і характар беларусаў, непаўторнасць і прыгажосць прыроды нашай краіны. Менавіта пра родную прыроду, яе чароўнасць і казачнасць гаварылі вучні сёмых класаў у чацвер, 19 кастрычніка.

Дзяўчынкі і хлопчыкі 7 “Б” класа падрыхтавалі для вучняў сваёй паралелі паэтычны  вернісаж “ Слова Я. Купалы і Я. Коласа аб роднай прыродзе”.  У час мерапрыемства  дзеці паглядзелі невялікія відэасюжэты пра жыццё і творчасць пісьменнікаў-юбіляраў, паслухалі музычныя творы, напісаныя на вершы паэтаў. Яркія пейзажныя карціны прэзентацыі падмацоўваліся  вершамі і ўрыўкамі з празаічных твораў пісьменнікаў. Напрыканцы сустрэчы вучні абмеркавалі ўсё ўбачанае і пачутае і прыйшлі да высновы: Янка Купала і Якуб Колас пры дапамозе роднага слова стварылі непаўторныя пейзажныя карціны, якія надоўга застануцца ў памяці, і кожны можа ганарыцца тым, што такія вялікія мастакі слова – нашы землякі-беларусы.

 

19.10.2017 г.

Пад небам Я. Купалы і Я. Коласа

Янка Купала і Якуб Колас – гэтыя імёны ў нашым уяўленні ўзнікаюць неадрыўна разам. Мы гаворым Янка Купала – і працягваем  Якуб Колас. Два народныя пісьменнікі Беларусі, Песняры, як іх яшчэ з цеплынёй называюць. Сябры, сучаснікі, паплечнікі, аднагодкі. Абодва  шмат зрабілі на карысць свайго народа,  краю. Яны апісвалі жыццё простага чалавека, яго думкі, пачуцці, спадзяванні, імкнуліся спазнаць душу беларускую. Песняры былі блізкія па сваіх поглядах, ідэалах, але розныя ў творчасці. У кожнага – свой шлях, і характар, і духоўны свет, і непаўторны стыль. Агульнае ж тое, што іх творы і сёння ў вялікай пашане ў беларусаў.  

Менавіта  творчасці гэтых двух класікаў літаратуры быў прысвечаны тыдзень беларускай мовы і літаратуры, які працягваўся з дзявятага па чатырнаццатага кастрычніка. Да тыдня былі аформлены два змястоўныя інфармацыйныя стэнды “Пісьменнікі-юбіляры” і “Як ты дорага мне, мая родная мова!..”,  выпушчана радыёгазета “І не знікаць паэтам вечна…”.

Вучні адзінаццатых класаў бралі ўдзел у літаратурнай сустрэчы “І сёння з намі Колас і Купала”, дзе пры дапамозе прэзентацыі былі згаданы біяграфічныя і творчыя старонкі жыцця Янкі Купалы і Якуба Коласа. Падчас сустрэчы пранікнёна і чулліва вучнямі чыталіся творы гэтых пісьменнікаў, гучалі песні, напісаныя на вершы класікаў.

На працягу тыдня вучні пятых класаў “адкрывалі нанова беларускае роднае слова ”. У займальнай і цікавай форме дзеці складалі крыжаванку на тэму “Лён”, адгадвалі шарады, слухалі паданні аб кветках, дапаўнялі прыказкі і прымаўкі, тлумачылі значэнні слоў і фразеалагізмаў. Усе заданні суправаджаліся вершамі аб роднай мове. Задавальненне атрымалі ўсе, бо кожны ўдзельнік для сябе адкрыў сваё беларускае роднае слова.

Удзельнікамі віртуальнага часопіса “ І не змоўкнуць  ніколі ў свеце іх словы”, прысвечанага 135-годдзю з дня нараджэння Я. Коласа і Я. Купалы, сталі 13 кастрычніка дзевяцікласнікі. Вучні  9 “Б” класа падрыхтавалі для сваіх сяброў цікавы і вельмі пазнавальны матэрыял з жыцця юбіляраў. Старонкамі часопіса сталі ўспаміны саміх пісьменнікаў , запісаныя Максімам Лужаніным у кнізе “Колас расказвае пра сябе” і Сцяпанам Александровічам  у кнізе “”Свой пачэсны пасад”. Прэзентацыя ж, якая суправаджала аповед, дала магчымасць зазірнуць у залы музеяў, прысвечаных беларускім класікам, і на свае ўласныя вочы ўбачыць, як жылі і тварылі паэты. Напрыканцы сустрэчы прагучалі вершы нашых вялікіх Песняроў,  ужо даўно знаёмыя і мала вядомыя… 

У чацвер, 12 кастрычніка, вучні пятых-адзінаццатых класаў мелі магчымасць выказаць пяшчотныя пажаданні сваім матулям у паштоўцы-віншаванцы, прысвечанай Дню маці. Хлопчыкі і дзяўчаткі жадалі сваім родным здароўя, поспеху, натхнення, маладосці, радасці і весялосці, любові і шчасця, дабра, прыгажосці, цеплыні, пяшчоты…  І гэта далёка не ўсе словы, якія вучні адрасавалі сваім мамам, мамачкам, матулечкам, мамусенькам!  

Такія мерапрыемствы дазваляюць нам больш упэўнена адчуваць сябе на нашай зямлі, дакрануцца да вялікай спадчыны і культуры беларускага народа, ганарыцца сваёй мовай і сваёй Радзімай.

 

19.09.2017 г.

І САФІЯ ПЛЫВЕ НАД ДЗВІНОЮ, НІБЫ КАРАБЕЛЬ…

Сёлета Дзень беларускага пісьменства быў прымеркаваны адразу да двух знакавых юбілеяў – 500-годдзя беларускага кнігадрукавання і 1155-годдзя найстаражытнейшага беларускага горада – Полацка. Невыпадкова менавіта Полацк – калыска беларускай дзяржаўнасці, радзіма нашага першадрукара – быў абраны сталіцай знакавага свята. Настаўнік беларускай мовы і літаратуры гімназіі Каласоўскі Ю.У. наведаў сталіцу свята беларускага слова ўжо 11-ы год запар!

Дзень беларускага пісьменства ў Полацку парадаваў, прадставіўшы ўласныя цікавінкі. Найперш ладзілася шмат тэатралізаваных пастановак, напрыклад, драматычны захоп Полацка варагамі, перамога над ворагам. А многія артысты і гандляры былі прыбраныя ў вышываныя строі.

Адным з сімвалаў свята стаў новы помнік, усталяваны ў адным з самых маляўнічых месцаў горада – на стромкім беразе Дзвіны, побач з Сафійскім саборам, – памятны знак «Полацк – сталіца беларускай дзяржаўнасці». Зроблены ён у выглядзе шматлікіх шчытоў, складзеных разам. На іх – выявы важных гістарычных асоб Полаччыны, якія шмат значаць і для ўсёй Беларусі.

Па выніках вандроўкі ў Полацк Каласоўскі Ю.У. падрыхтаваў адмысловую віктарыну “Па сталіцах Дня беларускага пісьменства”, удзельнікамі якой сталі вучні 8-х класаў гімназіі.

● Калі пачалося святкаванне Дня беларускага пісьменства?

● Які раз Полацк стаў сталіцай свята?

● Які горад будзе сталіцай свята ў 2018 годзе?

● У якім горадзе да свята быў адкрыты помнік Франіцшку Багушэвічу?

● Які горад Магілёўшчыны быў сталіцай свята ў 2013 годзе?

На гэтыя і іншыя пытанні спрабавалі адказаць цікаўныя васьмікласнікі – і па выніках віктарыны дзеці не толькі спраўдзілі свае веды пра Дзень беларускага пісьменства, але і даведаліся шмат новых для сябе фактаў. А тыя вучні, хто паказаў найлепшыя вынікі, атрымалі прызы: сувеніры са старажытнага Полацка!

 

УпрОбрМогОблИсполкома

МГОИРО

Управление по образованию Могилевского горисполкома

Областной профориентационный портал

Счетчик посещений 

 

Обслуживание сайта:

Шинкевич Наталья n180773@yandex.ru

Любавина Светлана cvlub@yandex.ru

Разработчики сайта:

Шинкевич Наталья n180773@yandex.ru

Косарева Анна sun_ann@tut.by